“Lezende kinderen vinden griezelen fijn, maar gruwelen niet. Of kinderen griezelen of gruwelen, hangt af van welbepaalde kenmerken van de tekst. Dat stelt Gert Jan Bekenkamp in zijn onderzoek waarmee hij vrijdag aan de K.U.Leuven promoveert tot doctor in de psychologie. In het kader van zijn onderzoek analyseerde Bekenkamp jeugdverhalen van Roald Dahl en Marc De Bel (foto Pieter DP).
Volgens het woordenboek en taalanalyse zijn de gevoelens ‘griezelen’ en ‘gruwelen’ sterk verwant. Dat is echter niet het geval bij kinderen die verhalen lezen. Bij griezelen voelt men zich weliswaar een beetje angstig, maar tegelijk vindt men het verhaal spannend, wat resulteert in een aangenaam gevoel. Gruwelen daarentegen is onaangenaam en gaat gepaard met verdriet en kwaadheid.
Griezelen komt volgens Bekenkamp vaker voor, als er in het verhaal onrealistische, verrassende of humoristische elementen schuilen. Bij gruwelen ontbreken die ingrediënten en lijkt het onheil niet af te wenden.
‘Als een auteur kinderen wil laten griezelen in plaats van gruwelen, moet hij ervoor zorgen dat de afloop van het verhaal onzeker blijft en er enige afstand is tot het gebeuren. Dat kan door de inbreng van onwerkelijke, fantastische gebeurtenissen en door humor’, aldus de onderzoeker.” (Belga, 7/11/2009)
Verder lezen ‘Lezende kinderen willen griezelen maar niet gruwelen’
Archief voor de categorie 'jeugdliteratuur'
Ter gelegenheid van de honderste verjaardag van de Gentse auteur Raymond De Kremer (8/7/1887-17/9/1964) draaide een andere Gentenaar, Anton Stevens, een fraaie documentaire over het leven en werk van hem die wij vooral kennen als John Flanders of als Jean Ray. Ikzelf besprak het werkstuk in De Rode Vaan nr.21 van 1987.
Verder lezen ‘Jean Ray 45 jaar geleden overleden’
“Lost in Austen”
Ik ben verzot op parallelle werelden. Wees gerust, enkel in de literatuur en aanverwanten. Het spreekt dus vanzelf dat ik gisteravond op Nederland 2 naar de nieuwe miniserie “Lost in Austen” van Dan Zeff uit 2008 heb gekeken. Deze gaat immers over Amanda Price, een jonge vrouw uit Hammersmith (Londen), die zodanig gepassioneerd is door de verhalen van Jane Austen dat ze op een bepaald moment met Elizabeth Bennet (het hoofdpersonage uit “Pride and Prejudice”) van plaats verwisselt en dat via een verborgen deur in haar badkamer. Wat er met Elizabeth Bennet (gespeeld door Gemma Aterton) in onze moderne wereld allemaal gebeurt, dat laat de auteur Guy Andrews (alleszins toch in de eerste van de vier afleveringen) nog in het midden, maar we volgen wel Amanda Price (rol van Jemima Rooper) in de parallelle wereld van Jane Austen.
Verder lezen ‘“Lost in Austen”’
Vanaf 1881 schrijft Carlo Collodi vertelsels voor “Il giorale dei bambini”, dat Italiaans is voor “kinderkrant”. Carlo Collodi, geboren in 1826 te Firenze als Carlo Lorenzini, moest als zoon van een naaister en een kok met tien kinderen immers al vroeg gaan werken. Dankzij het feit dat hij onder andere in een boekhandel werkt, begint hij zich voor cultuur en politiek te interesseren en wordt journalist. Hij neemt actief deel aan de jarenlange onafhankelijkheidsstrijd van het tot eenheid groeiende Italië tegen de Oostenrijkers en ondertussen schrijft hij korte verhalen, kunstkritiek en ook toneelstukken die geen succes hebben. Maar hij heeft ook een paar ondeugden: hij rookt en drinkt en gokt voor geld. En precies om zijn speelschulden te kunnen betalen, gaat hij die stichtende kinder- en schoolboekjes schrijven. En zo ontstond Pinocchio, van aflevering tot aflevering, tot en met hoofdstuk 15 waarin de boeven onze houten held opknopen aan een dikke eik. Met dit treurig slot zou het verhaal geëindigd zijn, ware het niet dat honderden protestbrieven van jonge lezertjes hem verder deden schrijven. In 1883 verscheen de allerlaatste aflevering.
Verder lezen ‘Carlo Collodi: een neus voor een goed verhaal!’
Lieutenant Robin(son) Crusoe
Deze namiddag om twee uur op BBC2: “Lt.Robin Crusoe, U.S.N.”, een Disneyfilm uit 1966 geregisseerd door Byron Paul en met Dick Van Dyke in de titelrol. Het verhaal over een Amerikaanse marine-officier die gestrand is op een onbewoond (?) eiland is uiteraard een vette knipoog naar het oorspronkelijke “Robinson Crusoe”-boek van Daniel Defoe. En net zoals bij Defoe blijkt dat eiland uiteindelijk toch niet zo “onbewoond” te zijn, want Crusoe krijgt hier eveneens gezelschap. Dat blijkt echter een vrouw te zijn (Nancy Kwan). Ze krijgt van Crusoe de naam “Wednesday” (nudge nudge wink wink), maar in een “normaal” geval zou “Friday” hier nog toepasselijker zijn dan in het oorspronkelijke verhaal als we de connotatie van onze “vrij-dag” erbij zouden nemen. Maar het is een Disneyfilm dus ongetwijfeld zal een seksueel uitgehongerde eenzame officier ongetwijfeld met Wednesday eerder een vroom gebedje prevelen dan met haar van bil te gaan.
Verder lezen ‘Lieutenant Robin(son) Crusoe’
Robinsonades: update
Ik heb een Sovjetfilm toegevoegd die zowaar de film “Robinsonade” draagt, maar die zich dan wel op een hoogste ongewone plaats afspeelt…
Verder lezen ‘Robinsonades: update’
“Het Brusselse hof van beroep heeft gisteren jeugdauteur Gie Laenen veroordeeld tot vier jaar effectieve gevangenisstraf voor jarenlang seksueel misbruik van kinderen. (…) De feiten vonden plaats tussen 1978 en 2005. In die periode randde Laenen 25 jongens tussen 11 en 16 jaar aan. (…) Laenen nodigde de slachtoffers bij hem thuis uit voor lessen in artistieke vorming en liet sommigen zelfs bij hem logeren. Tijdens die lessen ging Laenen steeds verder, tot hij bij hen onder de douche stapte of met hen in bed kroop. Zijn vrouw was op de hoogte maar ondernam nooit iets.” (blg in Het Nieuwsblad van 1/7/2008)
Verder lezen ‘Jeugdauteur Gie Laenen krijgt vier jaar cel voor kindermisbruik’
Het grote voorbeeld voor Alan Alexander Milne was “The wind in the willows” (1908) van Kenneth Grahame. Hij heeft het boek trouwens tot toneel omgewerkt onder de titel “Toad from Toad Hall”. Op zijn beurt zocht Grahame inspiratie bij Charles Dodgson (27/1/1832-14/1/1898) beter bekend als Lewis Carroll (*), al heeft Dodgson altijd ontkend dat hij iets met die man te maken had. Is Dodgson immers niet de man die een gecensureerde versie van Shakespeare voorbereidde (die echter nooit is verschenen), meewerkte aan de grondslagen van het tennisreglement en tot wiens vriendenkring ene Arthur Conan Doyle behoorde?
Verder lezen ‘Lewis Carroll 110 jaar geleden gestorven’
Op maandag 9 januari 2006 overleed in Brugge Mireille Cottenjé. Rond kerst 1984 gingen Johan de Belie en ikzelf haar daar opzoeken in opdracht van Piet Lampaert, toenmalig hoofdredacteur van het weekblad De Rode Vaan. Enkele jaren eerder had die Frank Jacobs met dezelfde bedoeling op haar afgestuurd en het duurde toen een week voor Frank weer boven water kwam. Daarom werden we nu met twee op pad gestuurd. Om elkaar in de gaten te houden.
Verder lezen ‘Twee jaar geleden overleed Mireille Cottenjé’
Jules Verne
Als jonge knaap verslond ik, net als zovelen van mijn generatie, de avontuurlijke, boeiende boeken van Jules Verne. Als geen ander wist Jules Verne de technische innovaties van zijn tijd aan de jeugd te “verkopen”. Wie kent er bijvoorbeeld niet zijn boeken “De Reis rond de Wereld in 80 dagen” of “Twintig duizend mijlen onder zee”? Mijn absolute favoriet is echter “Naar het middelpunt der aarde”, al moet ik toegeven dat ik in mijn jeugd ook erg ontroerd was door het politiek niet-correcte “Michael Strogoff, de koerier van de tsaar”, dat ik samen met mijn vriendjes graag naspeelde.
Verder lezen ‘Jules Verne’
