De geschiedenis van de muzikale film

De eerste gesproken film, “The jazz singer” van Alan Crosland, uit 1927 was eigenlijk een “gezongen” film (naar de Broadway-musical van Samson Raphaelson), want tussendoor werd er nog wel met “captions” gewerkt. Minstrel-zanger Al Jolson pakt al meteen met absolute tearjerkers uit (zoals “Mammy”, “Swanee” en “Sonny boy”), maar die bestonden al in het music hall-circuit. Zo is hij b.v. ook de originele uitvoerder van “Are you lonesome tonight”, later beter gekend in de versie van Elvis Presley. Al is het epitheton “jazz singer” dus een aanfluiting van de goede zeden, het sensationele zat ‘m in de bijgeluiden (applaus, een voorbijrijdende trein enz.) en een paar monologen van Al Jolson, af en toe onderbroken door een tussenwerpsel van zijn “moeder” Eugenie Besserer.
Daarom veroorzaakte de film toch een revolutie bij de acteurs, zoals dat uitstekend wordt weergegeven in “Singing in the rain” van Stanley Donen (1952) met Gene Kelly (foto). Bovendien maakten de gebrekkige montagemogelijkheden voor klank en beeld tegelijk het bijna onmogelijk dat de film z’n beweeglijkheid van vroeger behield. Het werd bijna verfilmd toneel, aangezien ook de camera zich niet kon bewegen, want ook dàt maakte geluid. Toch vindt men in deze aanvangsfase alles wat geluid maakt veel interessanter dan het beeld. En wat maakt er het mooiste geluid? Muziek natuurlijk. Musicals verdringen dan ook de westerns als populairste genre, al vinden de meeste filmliefhebbers dit een stap achteruit.

Ira Newborn wordt zestig

Iemand die een enorm respect heeft voor alle groten van de klassieke muziek is Ira Newborn (°New York, 26/12/1949). Hij schrikt er dan ook niet voor terug om – als filmcomponist nota bene – alle filmmuziek als “shit” af te doen. Nu ja, de man is wellicht een beetje gefrustreerd omdat hij, die toch ook een kwintet voor houtblazers heeft geschreven en bijbelse psalmen op muziek heeft gezet, dat uitgerekend hij alleen maar wordt gevraagd voor komische films (de “Police Squad” en “Naked Gun”-films bijvoorbeeld). Neem nu Herbert Ross. Die werkte bij voorkeur met Georges Delerue, maar als hij dan tussendoor eens een komische film (“My blue heaven”, 1990) draait, dan doet hij wel een beroep op Newborn…
Anderzijds dient gezegd dat op zo’n moment Newborn er niet met zijn pet naar gooit. Voor “Dragnet” (1987) bijvoorbeeld haalde hij de score van Miklos Rozsa voor de eerste televisieserie met die naam (uit 1951) van onder het stof en brouwde daar heel wat leuke varianten op. Nu eens symfonisch, dan weer in pure jazzstijl.

Dirk Brossé wordt directeur van Kamerorkest Philadelphia

Dirigent en componist Dirk Brossé wordt de nieuwe muzikale directeur van het Amerikaanse The Chamber Orchestra of Philadelphia. Dat is een gerenommeerd ensemble van 33 muzikanten. Brossé begint daar bij de start van het seizoen 2010-2011. Hij zal dan vier concertprogramma’s met het orkest uitvoeren. Brossé volgt Ignat Solzhenitsyn op.
Dirk Brossé dirigeerde het orkest al in oktober en leidde het ook in 2008 al in een uitvoering van Gustav Mahler’s ‘Das Lied von der Erde’.
‘Het is een grote eer en mijn voorganger bracht door zijn inzet en passie het orkest op een zeer hoog niveau’, zegt Brossé. ‘Ik zal er alles aan doen om dat artistieke niveau te bewaren. Ik kijk er naar uit om het orkest beter te leren kennen en ook om nieuwe vrienden in Philadelphia te maken.’ Het orkest heeft een vaste concertzaal, het Perelman-theater in het Kimmel Center.
Brossé toert momenteel door de VS en Canada als dirigent van ‘Star Wars in Concert’ dat langs 50 steden trekt. De beroemde filmcomponist John Williams trok hem daarvoor aan. Brossé stond ook al op het podium met enkele wereldorkesten. Hij schreef meer dan 200 composities, zowel klassieke werken, als muziek voor theater en film. (KVK in De Gentenaar van 16/11/2009)

Internationaal Filmfestival Gent

Binnenkort is er alweer een editie van het Gentse Filmfestival. Ter gelegenheid van de dertigste editie werd enkele jaren geleden bij Lannoo een luxueus geïllustreerd boek uitgegeven dat de titel “Moving Music” meekreeg (*). De ondertitel zegt duidelijk waarover het gaat: “Beroemde filmcomponisten aan het woord”. Dat zijn er negentien om precies te zijn en – alhoewel erover gediscussieerd kan worden hoe beroemd David Julyan of John Powell wel zijn – men kan toch stellen dat de voornaamste componisten van de jongste lichting vertegenwoordigd zijn, ook al beklemtoont directeur Jacques Dubrulle in zijn inleiding dat een band met Gent (jurylid, concert, seminarie) een must was om tot de uitverkorenen te behoren. Het is een bewijs dat Gent de vinger aan de pols houdt wat de jongste ontwikkelingen in de sector betreft.

Frédéric Devreese wordt tachtig!

De vader van de Belgische filmmuziek is Frédéric – Freddy voor de vrienden – Devreese (°Amsterdam, 2 juni 1929), de zoon van Godfried, de vader van Tenuto, de man van Annie De Clerck. In totaal schreef hij muziek voor zo’n 40 films! Ik wed dat er sommige mensen zijn die denken dat er niet eens 40 Belgische films bestààn! Compositie studeerde hij bij Ildebrando Pizetti, orkestdirectie bij Hans Swarowski, maar waar studeerde hij filmmuziek? Frédéric Devreese: “Nergens. Zelfs nu kan je dat nog altijd niet leren.” (*)

Michael Nyman wordt 65

Geestig hoe selectief het geheugen blijkt te werken. Michael Nyman (°London, 23 maart 1944) bijvoorbeeld geeft voortdurend lange uiteenzettingen over hoe hij dankzij Peter Greenaway tot het componeren van filmmuziek is gekomen, maar hij vergeet wel te vermelden dat hij twee jaar eerder zowaar al voor de soundtrack van de seksklucht “Keep it up downstairs” van Robert Young had ingestaan!

Vioolconcerto van Korngold

Op 29 maart in Bozar: Augustin Dumay speelt het vioolconcerto van Erich Korngold. Hij wordt daarvoor begeleid door het Brussels Philharmonic, geleid door Michal Dworzynski, dat diezelfde avond ook nog de Siegfried Idylle van Richard Wagner uitvoert en de Seejüngfrau van Alexander Zemlinsky. Reserveren: 02/507.82.00.

A tribute to Anthony Minghella

Op 18 maart jl. is de Britse filmregisseur Anthony Minghella overleden. Hij werkte vaak samen met componist Gabriel Yared. Het is dan ook bijna niet meer dan normaal dat Yared op woensdag 15 oktober om 20.30 uur een concert geeft in het kader van het Gentse filmfestival waarin hij vooral een hulde wil brengen aan zijn overleden vriend. Dit concert vindt plaats in de Concertzaal Miry in de Hoogpoort. U vraagt zich (net zoals ik) wellicht af: de Concertzaal Miry? Waar mag dat dan wel zijn? Wel dat is de vernieuwde zaal in het conservatorium. Of de zaal in het vernieuwde conservatorium. Ik ben er nog niet binnen geweest, dus ik weet ook niet which is which…

John Williams in ‘t Kuipke

In het kader van het Gentse Filmfestival voert de Brussels Philharmonic (het vroegere VRT-Filharmonisch Orkest) onder de leiding van Dirk Brossé op zondag 12 oktober om 17.30 uur in ‘t Kuipke muziek uit van John Williams.

Tango: het verdriet om op te dansen

Liefhebbers van tango kunnen op zondagnamiddag 3 februari terecht in de Capitole in Gent. Vzw Polariteit uit Sint-Amandsberg biedt een totaalspektakel aan met als titel “Fantasia de tango”. Het programma bestaat uit twee delen. Het eerste is een concert van Quinteto Astor, de groep die al drie jaar langs de culturele centra trekt met de kindervoorstelling “Verboden te dansen”. De melancholie van de tangomuziek verleidde de vijf musici om na te gaan welke verhalen er schuil gingen achter de composities van de legendarische Astor Piazzolla. In het tweede deel mogen de toeschouwers zelf op het podium tango dansen. Tickets kosten 15 euro en kunnen worden besteld bij de vzw Polariteit, 09/238.26.30.