De geschiedenis van de muzikale film

De eerste gesproken film, “The jazz singer” van Alan Crosland, uit 1927 was eigenlijk een “gezongen” film (naar de Broadway-musical van Samson Raphaelson), want tussendoor werd er nog wel met “captions” gewerkt. Minstrel-zanger Al Jolson pakt al meteen met absolute tearjerkers uit (zoals “Mammy”, “Swanee” en “Sonny boy”), maar die bestonden al in het music hall-circuit. Zo is hij b.v. ook de originele uitvoerder van “Are you lonesome tonight”, later beter gekend in de versie van Elvis Presley. Al is het epitheton “jazz singer” dus een aanfluiting van de goede zeden, het sensationele zat ‘m in de bijgeluiden (applaus, een voorbijrijdende trein enz.) en een paar monologen van Al Jolson, af en toe onderbroken door een tussenwerpsel van zijn “moeder” Eugenie Besserer.
Daarom veroorzaakte de film toch een revolutie bij de acteurs, zoals dat uitstekend wordt weergegeven in “Singing in the rain” van Stanley Donen (1952) met Gene Kelly (foto). Bovendien maakten de gebrekkige montagemogelijkheden voor klank en beeld tegelijk het bijna onmogelijk dat de film z’n beweeglijkheid van vroeger behield. Het werd bijna verfilmd toneel, aangezien ook de camera zich niet kon bewegen, want ook dàt maakte geluid. Toch vindt men in deze aanvangsfase alles wat geluid maakt veel interessanter dan het beeld. En wat maakt er het mooiste geluid? Muziek natuurlijk. Musicals verdringen dan ook de westerns als populairste genre, al vinden de meeste filmliefhebbers dit een stap achteruit.

“Het verdriet van België, dat zijt gij,” zei Meerke en hapte naar adem met een rauw snurkje

Bij de voorstelling van “Het verdriet van België” in de Hotsy Totsy in 1983 zong Hugo Claus met zijn ondertussen overleden vader “Plaisir d’amour”, precies zoals Louis dat in het boek ook doet. Omgekeerd heeft Claus het “Verdriet” geschreven voor zijn kinderen: “Ik wilde iets weergeven van hoe het vóór, tijdens en na de oorlog was in een klein Vlaams stadje tegen de Franse grens. Ik wilde wat ik meegemaakt heb in fictie brengen, voor mijn kinderen (grijnst). Romantisch als ik was, hoopte ik dat ze het later misschien mooi zouden vinden. Maar geen van de twee heeft het ooit gelezen natuurlijk.” (Humo 22/10/96)
Een paar persreacties: “een veel te lang aangehouden klaagzang” (K.L.Poll in N.R.C.); “ik schat dat er met de leesbare gedeelten wel een boekje van honderd bladzijden vol te krijgen is” (Freddy de Schutter in De Standaard); “zeurderig-lang met onnozel anecdotisch kleingoed, met lullig gebabbel en banale flauwekul” (Marcel Janssens in Dietsche Warande & Belfort). Maar gelukkig toch ook: “Ook waar het wat minder is, is het perfect.” (Carel Peeters)

Dorothy Parker

Jennifer Jason Leigh was in 1994 te zien als de controversiële schrijfster Dorothy Parker in “Mrs.Parker and the vicious circle” van Alan Rudolph (zie foto). Dorothy Parker werd geboren als Dorothy Rothschild op 22 augustus 1893, maar van geboorte was ze helemaal niet rijk, al lijkt haar familienaam dit wel te suggereren. Dat was wel het geval met haar man Edwin (Eddie) Pond Parker II, met wie ze evenwel “sub rosa” is gehuwd op 30 juni 1917, aangezien zijn familie duidelijk haar afkeuring liet blijken. Dat huwelijk had alles te maken met de oproeping van Eddie als ambulancier in de Eerste Wereldoorlog. Die houdt daar evenwel een trauma aan over en geraakt verslaafd aan morfine en alcohol.

Gangsterfilms

Hoewel in 1912 D.W.Griffith de eerste gangsterfilm maakte met “Musketeers of Pig Alley” zou het tot de intrede van de geluidsfilm duren vooraleer dit genre echt aan bod zou komen. Het geluid is immers zeer belangrijk omdat de scènes aan intensiteit verliezen zonder het horen van revolverschoten, het gieren van banden, de piano in de bars en de hese stemmen van de gangsters zelf.

Hugo Claus: update over “De vijanden”

Ik heb mijn tekst over Hugo Claus, die kilometerslang is, ingedeeld in een aantal kleinere hoofdstukken. Als ik dan iets moet updaten, moet ik niet telkens die hele lap tekst vervangen. Deze keer betreft het dus een update over Claus’ eerste film, “De Vijanden”…

Roger Corman

In 1954 begon Roger Corman (°Detroit, 5/4/1926) met het produceren én regisseren van wat in Amerika “B-films” wordt genoemd, laten we zeggen: minder amibitieuze films die voor massaconsumptie bestemd zijn. Toch hebben de B-films van Roger Corman een zekere reputatie verworven omdat hij op die manier jonge regisseurs als Francis Ford Coppola, Peter Bogdanovich, Martin Scorsese, James Cameron, John Landis en zelfs de West-Vlaming Carl Colpaert kansen heeft gegeven.

Martin Scorsese

“Don Siegel zei ooit: toon in de eerste scène alles waartoe je personage in staat is. Voor mij is dat zo goed als een axioma geworden.” Aldus Martin Scorsese (New York, 17/11/1942) in Humo. Zijn lievelingsfilms zijn “The searchers” van John Ford, “Citizen Kane” van Orson Welles, “The red shoes” van Michael Powell, “Otto e mezzo” van Federico Fellini en “Il Gatopardo” van Luchino Visconti. Van zijn eigen films houdt hij het meest van “Goodfellas” (waarvoor hij toch zo graag een oscar had gekregen), al kan hij eigenlijk niet naar zijn eigen werken kijken, omdat ze te autobiografisch zijn.

“Tom Lanoye reactionair”

Op 2 november zal het alweer vijf jaar geleden zijn dat filmmaker Theo van Gogh op klaarlichte dag werd vermoord in Amsterdam. Daarom wordt die avond een portret uitgezonden op Nederland 2. Bij deze gelegenheid ging Humo praten met auteur Joost Zwagerman die destijds in “Zomergasten” op aanvraag van Ayaan Hirsi Ali van Goghs film “Submission” heeft vertoond. En hij vertelt o.m. het volgende: “Ik heb nooit begrepen waarom links Ayaan Hirsi Ali in de ban heeft geslagen. Zeg je in het Westen dat vrouwen onder het christendom lange tijd achtergesteld werden, dan ben je progressief; zeg je dat vrouwen door de islam lang – en in grote delen van de wereld nog steeds – als tweederangsfiguren werden beschouwd, dan ben je xenofoob en uiterst rechts. Wij zitten opgescheept met Geert wilders, die geobsedéérd is door de islam. Het is toch onvoorstelbaar dat een rechtse populist als hij beweert op te komen voor de rechten van vrouwen en homoseksuelen? Hij kaapt gewoon het ideeëngoed van links, en links staat erbij en kijkt ernaar. In Vlaanderen is links al even schizofreen. Kijk naar het interessante opinistuk van die meneer van Groen! in De Standaard (Luckas vander Taelen over ‘De getto’s van Brussel’, red.): zó voorspelbaar dat die man onmiddellijk verketterd wordt. Nieuwe Nederlanders of Vlamingen in de watten leggen omdat het zielige, zwakke tweederangsburgers zijn die niet tegen een stootje kunnen: dat is pas paternalistisch! En wij maar geloven dat iemand als Tom Lanoye zo links is, terwijl wat hij laat horen in feite reactionair is – het soort dingen waar geen enkele minderheid mee gebaat is.”

CHRIS LOMME laureate van 2009 voor de PRIJS VAN VERDIENSTE

Naar jaarlijkse traditie zal de VERENIGING VAN DE VLAAMSE FILMPERS ook dit jaar, in het kader van het Filmfestival Perspectief, de PRIJS VAN VERDIENSTE uitreiken aan een Vlaamse of Nederlandse filmpersoonlijkheid. De PRIJS VAN VERDIENSTE is een carrièreprijs, die de waardering uitspreekt van de Vlaamse Filmcritici voor een uitzonderlijke loopbaan. In het verleden werd deze prijs reeds toegekend aan: Frans Weisz (2002), Roel Van Bambost (2003), Marion Hänsel (2004), Jan Decleir (2005), Robbe De Hert (2006), Jacqueline Pierreux (2007) en Fernand Auwera (2008).

Dit jaar viel de keuze op één van onze allerbeste actrices, wiens carrière haast een halve eeuw overbrugt: Chris Lomme. Nadat ze begin jaren 1960 in Vlaanderen geïntroduceerd werd als Marieke in de populaire tv-reeks Schipper naast Mathilde (waarin ze haar levenspartner en latere echtgenoot Nand Buyl zou ontmoeten), was ze haast niet meer weg te branden van het tv-scherm. Ze speelde in bijna honderd tv-films en reeksen. Op toneel kende ze de ene triomf na de andere en op het witte doek werkte ze met heel wat bekende Vlaamse, Waalse en Nederlandse regisseurs, zoals Guido Pieters (Dokter Vlimmen), René van Nie (Een stille liefde en Doodzonde), Guido Henderickx (De proefkonijnen en Skin), George Sluizer (Two Women – naast Bibi Andersson en Anthony Perkins), Robbe De Hert (De Witte, Blueberry Hill en Elixir d’Anvers), Ben Verbong (Het meisje met het rode haar), Chantal Akerman (Toute une nuit), Peter Simons (Het einde van de reis), Hugo Claus (Het Sacrament). De laatste jaren speelde ze vooral bijrolletjes, die ze echter steeds met evenveel overgave neerzette in films als She Good Fighter (Marc Punt), Blinker (Filip Van Neyghem), Confituur (Lieven De Brauwer) en Happy Together (Geoffrey Enthoven). Een belangrijke dragende rol kreeg ze in Christmas in Paris (Hans Royaards) en Soeur Sourire (Stijn Coninx).

Het belang van Chris Lomme voor de Belgische film- en televisiewereld kan niet onderschat worden. Ze is een natuurtalent, dat elke rol aankan, van de moeilijkste Shakespeare-rollen tot lichte boulevard komedies. Het is voor de Filmpersbond dan ook een hele eer om Wij nodigen u dan ook graag uit op de overhandiging van de PRIJS VAN VERDIENSTE op MAANDAG 16 NOVEMBER e.k. te 20u00 in het AUDITORIUM VAN DE BIBLIOTHEEK PERMEKE op het De Coninckplein te Antwerpen. Na het laudatio, dat uitgesproken zal worden door Lukas De Vos, Voorzitter van de VERENIGING VAN DE VLAAMSE FILMPERS, wordt de film Soeur Sourire van Stijn Coninx voorgesteld.

Mogen wij u vragen uw aanwezigheid te bevestigen op het telefoonnummer 03-272.51.10 van het Filmhuis Klappei of per e-mail: filmhuis@pandora.be . Voor verdere informatie kan u terecht op het secretariaat, op bovenvermelde GSM-nummer of e-mail.

Nic Balthazar sleutelt aan opvolger voor ‘Ben X’

GENT – Na Ben X plant Nic Balthazar een tweede film. Team Mario – zoals de werktitel luidt – gaat over Mario Verstraete, de Gentenaar die in 2002 als eerste in ons land euthanasie liet uitvoeren. ‘De film is gebaseerd op zijn leven, maar het blijft fictie’, zegt Balthazar.
Helemaal concreet zijn de plannen nog niet en de financiering van de film is nog niet rond, maar toch ziet de toekomst van Team Mario er verre van slecht uit. ‘De eerste versie van mijn scenario heeft een speciale vermelding gekregen op het New Cinema Network in Rome. Nadat ik was uitgenodigd voor een prestigieuze scenaristenworkshop – wat ik op zich al een hele eer vond – is het bovendien ook geselecteerd voor Crossroads, in het Griekse Thessaloniki’, zegt Nic Balthazar.
‘Hoewel we eigenlijk liever nog niet naar buiten waren gekomen met onze filmplannen – aangezien ze nog niet echt concreet zijn – zijn we uiteraard bijzonder blij met die erkenning. Ook al omdat die de financiering van de film mogelijk vlotter kan doen verlopen.’
Echt commercieel lijkt de inhoud van Team Mario op het eerste gezicht niet. ‘Maar dat kon je ook van Ben X zeggen, een film die ging over autisme, pesten op school en zelfmoord. Bovendien zie ik Team Mario niet zozeer als een film over de dood, maar over het leven. Wie zijn dood regisseert, kan misschien ook zijn leven beter in handen nemen. Bovendien gaat de film voor een heel groot deel over de mensen rond van Mario. Hoe reageer je als iemand uit je omgeving zegt dat hij zijn leven wil beëindigen zodra het de moeite van het leven niet meer waard is?’
Balthazar kent het verhaal van Mario Verstraete uit de eerste hand. ‘Hoewel het niet de bedoeling is om zijn leven getrouw te verfilmen – het hoofdpersonage is fictief en is zeker niet op Mario alleen gebaseerd – zullen we zijn naasten inspraak geven’, belooft Balthazar.
Wanneer hij precies aan zijn film kan beginnen, weet Balthazar zelf nog niet. ‘Ik hoop op volgend najaar, maar of dat zal lukken is koffiedik kijken.’

http://www.nieuwsblad.be/Article/Detail.aspx?articleid=M42GTIBD&postcode=9000

foto Pol De Wilde – Corelio