Lode Willems

Ik ben er niet fier op, maar de dag dat ik Lode Willems moest interviewen, was ik nog zat van de avond daarvóór. Zat en vooral ziek. Een uur te laat arriveer ik in het IPC, waar in die tijd ook Knack zijn kantoren had. Lode lacht als hij van mijn “ziekte” hoort, een ziekte die hem maar al te goed bekend is. Je moet ajuinsoep eten, zegt hij, en ik doe braaf wat er van mij gevraagd wordt.
In mijn haast had ik niet gecheckt of de cassetterecorder het nog wel deed en dat had ik beter wél gedaan, want dat blijkt niet zo te zijn. Ondanks de ajuinsoep ben ik nog altijd niet echt op mijn positieven en Lode tracht dan zelf maar het beestje aan de praat te krijgen. Tevergeefs. Zijn goede humeur is hierdoor echter niet kapot te krijgen. “Stel je vragen,” zegt hij, “dan weet ik wat je zoal wil vernemen en dan schrijf ikzelf dat interview wel uit.”
Als dàt geen crème van een kerel is! Hierna dus, na een inleiding die ik enige tijd later dan toch kon verzinnen, het interview in zijn eigen woorden.

Piet Lampaert: “We zijn geen catechismus meer”

Erwin (Piet) Lampaert (°Gent, 1952) was mijn eigen hoofdredacteur in 1981. Zeker na het voorval met Lode Willems, had ik dan ook gehoopt dat hij “zichzelf zou interviewen”. Piet stond er echter op dat het spel volgens de regels zou worden gespeeld. En zo ontsnapte ook hij niet aan de traditionele openingsvraag, namelijk “hoe het allemaal was begonnen”…
Piet Lampaert: Ik ben hier eind 1971 gekomen op een ogenblik dat er nogal wat mensen waren weggevallen. Zo heb ik voor het eerst met de redactie kennis gemaakt op de begrafenis van Gerard Calsijn… Niet zolang daarvoor was Etienne Mets naar Berlijn vertrokken en had ook Lode Willems het laten steken. Ik kwam dus in volle overgangsperiode terecht, samen met bijvoorbeeld Bob Francis. Er was ook een nieuwe hoofdredacteur, namelijk Koen Calliauw (zou later overgaan naar Agalev, maar werd daar bij het begin van 2003 weer buitengebonjourd nadat hij een bemiddelende rol had gespeeld tussen de Arabisch-Europese Liga van Abou Jahjah en de Partij van de Arbeid i.v.m. een gemeenschappelijke lijst voor de komende parlementsverkiezingen, RDS).

Jef Turf

Hoe eigenaardig het ook lijkt, maar in al die tijd dat ik op De Rode Vaan werkte, heb ik nooit een interview afgenomen van Jef Turf. Dus ook niet over De Rode Vaan. Bij nader inzien is dit nochtans niét zo eigenaardig. Dat Jef niet tot het oorspronkelijke “puikje” behoorde dat we selecteerden ter gelegenheid van de zestigste verjaardag was bijvoorbeeld doodnormaal. Hij was toen immers “slechts” politiek directeur. En wij waren doelbewust op zoek naar “echte” journalisten en geen politieke mandatarissen. De journalistieke taak van een politiek directeur beperkte zich immers tot een wekelijks editoriaal (*). Marcel Christiaens was weliswaar een uitzondering, maar ook hij was eerder een “financieel beheerder” (en als dusdanig dagdagelijks met het uitgeven van het blad bezig) dan iemand met een politieke functie. Omgekeerd was dat ook de reden waarom we Jan Debrouwere niét hadden geselecteerd. Jan, nochtans “een echte journalist”, was namelijk ook een tijdlang politiek directeur geweest (voorafgaand aan Jef Turf met name) en we wilden op dat vlak alle polemieken uit de weg gaan.

Zestig jaar geleden begon Lode De Pooter bij De Rode Vaan

Na het vertrek van Piet Lampaert dient gezegd dat Filip Delmotte een vlijtige leerling was gebleken, die vlot de functie van redactiesecretaris overnam. Bovendien was de “nieuwe Rode Vaan”, waarop in de epiloog van het interview met Piet Lampaert wordt gealludeerd (inclusief nieuw formaat, zijnde… het vroegere formaat), en die vanaf 1989 zou verschijnen, eigenlijk zijn geesteskind. Jan Mestdagh en ikzelf zouden kort daarna eveneens verdwijnen naar andere oorden, maar vooraleer afscheid te nemen, brachten wij samen nog een “bezoek” aan collega Lode De Pooter, die op dat moment met pensioen was gegaan. (”Het bezoek” was het wekelijkse grote interview in de nieuwe Rode Vaan.)

Vijftien jaar geleden verdween De Rode Vaan

“Vitale zestiger zoekt partners van 9 tot 99 jaar.” Met die hartekreet startte De Rode Vaan, het weekblad van de Communistische Partij van België (KPB), in 1981 een campagne ter gelegenheid van zijn zestigste verjaardag. In het kader van deze campagne (geleid door Wim Schamp overigens) heb ik in De Rode Vaan een reeks gesprekken gevoerd met mensen die van nabij bij het blad waren betrokken. Dat waren achtereenvolgens Gerard Van Moerkerke, Raymond De Smet, Maarten Thijs, Vic Van Saarloos, Marcel Christiaens, Lode Willems en de toenmalige hoofdredacteur Piet Lampaert. Buiten deze laatste en “buitenbeentje” Lode Willems zijn alle gesprekspartners ondertussen overleden. Het leek me dus een goed idee om deze gesprekken samen te bundelen, met daarbij nog andere interviews die betrekking hadden op de geschiedenis van De Rode Vaan, zoals bijvoorbeeld ter gelegenheid van de pensionering van collega Lode De Pooter (ondertussen helaas ook al overleden). Verder aandacht voor twee belangrijke figuren in de geschiedenis van de KPB, maar ook van de RV: Jan Debrouwere en Jef Turf. En natuurlijk besteden we ook aandacht aan de bekendste RV-redacteur, die echter slechts heel kortstondig is gebleven: Louis Paul Boon.