Elisabethwedstrijd voor zang

Degenen die het bij het VRT te zeggen hebben, zijn toch wel een stelletje klootzakken. Geef nu toe: dat is nu al een paar jaar dat er steen en been wordt geklaagd dat Canvas niet langer de finale van de Elisabethwedstrijd uitzendt en vanaf dit jaar wordt hieraan tegemoet gekomen. Vanaf morgenavond worden de halve finales van de zangwedstrijd integraal uitgezonden… op Canvas+ !!! Dat betekent dus: enkel voor digitale kijkers. De VRT-bonzen redeneren natuurlijk dat de liefhebbers van klassieke muziek geld genoeg hebben om zich zo’n digitaal toestel aan te schaffen. En voor het grootste gedeelte hebben ze nog gelijk ook: het zullen niet de Eddy’s, de Nancy’s en de Femkes van deze wereld zijn die ernaar kijken, maar ikzelf mag dan geen Eddy zijn, ik bezit anderzijds ook niet het vermogen van een Marianne. (Geïnteresseerden in klassieke muziek zullen wel zeggen: wat is me dat hier allemaal, maar ja, zowel naar de Elisabethwedstrijd kijken als naar “Thuis” dat moet kunnen, hé! Dat is postmodern, haha!)

Magdalena Kozena zingt Georg Friedrich Haendel

Vanavond om kwart vóór elf op La Deux het tweede deel van het concert dat de mezzosopraan Magdalena Kozena gaf samen met het Orchestra Barocca di Venezia, geleid door Andrea Marcon (die als twee druppels water op Salman Rushdie gelijkt), in het Brusselse P.S.K. (ik krijg dat vreselijke Bozar maar niet uit mijn computer). Magdalena Kozena zingt werk van Georg Friedrich Haendel en, zoals Jeroen Krabbé hieronder bevestigt, dat swingt niet altijd de pan uit. Maar er zitten wel een paar mooi ingetogen momenten bij, dat wel. Bovendien heeft Kozena iets wat andere zangeressen niét hebben (of toch niet in die mate) en dat is… zakken onder haar ogen. Jawel, u leest het goed. En wat heeft dat nu met zingen te maken, vraagt u zich (terecht) af. Wel, op het eerste gehoor: niets, maar op het eerste gezicht: alles. Kozena geeft daardoor de indruk dat ze haar nachten met wulpse bacchanalen doorbrengt en plotseling wordt dat gezaag van Haendel een stuk interessanter. Ik stel mij er alvast vanalles bij voor. Het enige probleem is dat Kozena ook iets mist, wat de andere Bianca Castafiori’s meestal wél hebben en dat is: een grote bos hout vóór haar deur. En dat zou op zich nog niet zo erg zijn, maar door een gedecolleteerde jurk te kiezen, legt ze daar nu net zo de nadruk op. Alhoewel… het heeft ook iets “afgeleefds”, iets “uitgeteerds” à la Traviata en dàt samen met die zakken onder haar ogen… Mmm, nu ik het zó bekijk, zal ik vanavond nog onrustiger vóór het scherm zitten…

Het Orchestra Barocca di Venezia speelt Vivaldi

Vanavond om kwart vóór elf op La Deux het tweede deel van het concert dat de mezzosopraan Magdalena Kozena gaf samen met het Orchestra Barocca di Venezia, geleid door Andrea Marcon (die als twee druppels water op Salman Rushdie gelijkt), in het Brusselse P.S.K. (ik krijg dat vreselijke Bozar maar niet uit mijn computer). Dat Orchestra Barocca di Venezia kende ik niet, maar ik vermoedde wel dat het een cloon van Il Giardino Armonico zou zijn en dat is ook zo. Maar daarom niet getreurd, uiteraard, ze swingen er net zoals het origineel lustig op los. Dat wil zeggen: in de instrumentale intermezzi, waarin ze werk van Antonio Vivaldi spelen. Kozena zelf brengt immers aria’s van Georg Friedrich Händel en die swingen helemààl niet. Maar dan kunnen onze would-be Venetianen wel ingetogen begeleiden, dat wel…

La Petite Bande in de Johannespassie van Bach

Vandaag vlak op de middag op Canvas: de Johannespassie van Bach door La Petite Bande, geleid door Sigiswald Kuijken.

De Johannespassie van Telemann

Een tiental jaren geleden maakte Patrick Peire en zijn Collegium Instrumentale Brugense ophef met een eerste opname van de zogenaamde Johannespassie van Georg Philip Telemann. Ik voorspelde toen dat dit een klassieker zou worden binnen de Paasoratoria en, voilà, wat speelt Peire vrijdag in het Gentse conservatorium, zaterdag in het Lemmensinstituut in Leuven en zondag in de Brugse Sint-Jacobskerk? Jawel! Uiteraard is het met andere solisten dan de CD-opname waarover ik het hieronder heb. Met name de sopraan Sarah Peire (dochter van, veronderstel ik), de mezzo Marianne Vliegen, de tenor Ivan Goossens en de bas Thomas Vanlede.

Antonio Vivaldi

Er is een tijd geweest dat zelfs “De vier jaargetijden” zo goed als onbekend waren. We hebben gelukkig niet op Nigel Kennedy moeten wachten om dit werk te leren kennen, maar het is toch pas sedert een historisch concert in Sienna in 1939 dat Vivaldi opnieuw uit de schaduw mocht treden. Kort daarop werd in de Verenigde Staten de eerste opname ervan gemaakt door Louis Kaufman (1906-1994), tevens de concertmeester bij de opname van de muziek voor “Gone with the wind”.

Een snorrende Suzuki

Bach-suites voor cello solo. Men zou denken: dat is nu toch enkel voor de kenners. Vergeet het! Een decennium geleden waren de twee concerten, die Pieter Wispelwey eraan besteedde, helemaal uitverkocht en de CD-opname door Rostropovitsj een paar jaar eerder was een echt media-event. En in 1996 mocht ik in Het Laatste Nieuws alweer een nieuwe versie van deze suites voorstellen, deze keer door Hidemi Suzuki. De naam van deze Japanner mag bekender klinken in de oren van motor- dan van muziekliefhebbers, maar toch zullen velen vertrouwd zijn met zijn gezicht, want sinds jaar en dag is hij de aanvoerder van de celli in La Petite Bande van Sigiswald Kuijken. Met zijn solo in de Paukenmesse wist hij het jaar daarvoor nog menig vrouwenoog en/of -slipje vochtig te laten worden.

Anner Bylsma

Anner Bylsma is een Nederlandse cellist uit de oude muziek-beweging (”He’s what Nigel Kennedy will look like 25 years on”, Michael White in The Independent on Sunday). Bylsma’s vader speelde trombone, maar had thuis toch een strijkkwartet. Omdat er een cellist ontbrak, moest dat dan maar Anner worden. Dat was tijdens de oorlog en Anner bleek wel een goede leerling, maar toch niet helemaal bij de les (hij volgde de “Franse school” van André Navarra). Dat was eigenlijk nog altijd het geval toen hij de Pablo Casals-wedstrijd won in Mexico. Pas toen Frans Brüggen (”die ik helemaal niet kende”) hem opbelde en hij op die manier met de historische uitvoeringspraktijk in aanraking kwam, begon hij te herleven.

Johann Sebastian Bach

Met behulp van de computer werden recent enkele nieuwe Bach-stukken “gecomponeerd”. De computer werd gevoed met een inventaris van alle werken en maakte samenstellingen volgens de frequentie waarin de verschillende stilistische kenmerken voorkwamen. Het resultaat was echter niet meer dan een “gemiddelde” Bach. Het is nog altijd zoals met de meest gesofisticeerde schaakcomputer: de échte Bach blijft onklopbaar. Getuige hiervan vanavond om 23.40 uur op Nederland 2 de cantate “O Ewigkeit, du Donnerwort” (BWV.60), uitgevoerd door John Eliot Gardiner.

Johann Sebastian Bach kan men ongetwijfeld als een late uitbloeier van de polyfonie beschouwen. Hij was dus wel eerder conservatief, maar hij heeft alles wat vóór hem bestond op het gebied van contrapunt samengevat en tot een ongeëvenaard hoogtepunt gebracht.
Maar laten we eerst en vooral een blijvend misverstand opruimen, namelijk zijn beroemde toccata voor orgel (BWV 565) mag eigenlijk niet aan hem worden toegeschreven. Dat is trouwens niet eens de enige musicologische “vergissing”: het adagio in G voor strijkers en orgel van Tommaso Albinoni is immers eigenlijk een 20ste eeuwse compositie van ene Remo Giazotto op basis van een thema van Albinoni. The Doors maakten er overigens ook een goede versie van. The Toys maakten anderzijds ook een leuke versie van Bachs menuet uit het Klavierbüchlein voor Anna Magdalena onder de titel “A lover’s concerto” (er bestaat ook een versie door The Supremes), terwijl de aria van Jozef van Arimathea “Mache dich mein Herze rein” uit de Matthäuspassion duidelijk aan de basis ligt van het lied “Cent mille chansons”. Dat is helemaal niet zo heiligschennend als het lijkt: Bach zelf baseerde niet minder dan vijf thema’s uit zijn Matthäuspassion (waaronder het bekende “O Haupt voll Blut und Wunden”) op het liefdeslied “Mein Gmüth ist mir verwirret”, de grootste “hit” van Hans Leo Hassler, die op dat moment reeds meer dan honderd jaar oud was. Die golden oldie, bedoelen we dan, niet Hassler zelf, die leefde van 1564 tot 1612. Als het trouwens een troost kan zijn voor kameraad Bach: ook Elvis Presley zingt zowel “There goes my everything” voor zijn lief als “He is my everything” voor The Lord! Oh Lord!

Claudio Monteverdi

Deze namiddag om half vijf op Nederland 2 madrigalen van Claudio Monteverdi.