Deze namiddag om half drie op VTM: “The Time Machine”, een tamelijk recente verfilming uit 2002 door Simon Wells (een Amerikaan, dus hoogstwaarschijnlijk geen “familie van”) van de SF-klassieker van Herbert George Wells.

De vader van Alan Alexander Milne wilde zijn progressieve ingesteldheid bewijzen door in zijn privé-school een leraar te aanvaarden van arbeidersafkomst. Dat was dan SF-auteur H.G.Wells die ongetwijfeld de jonge A.A. heeft geïnspireerd om het als professioneel schrijver te proberen.
In 1920 reizen Bertrand Russell en H.G.Wells (elk afzonderlijk) naar de Sovjet-Unie. De eerste ziet er al de eerste tekenen van een dictatuur, de tweede staat in bewondering voor Trotzki en Lenin. In de zgn. “Stalin-Wells-talks” in “The New Statesman” van 1934 heeft George Bernard Shaw lof voor Stalin als dictator, terwijl Wells eerder gecharmeerd is door de sociale vrede. In 1935 reist Wells opnieuw naar de Sovjet-Unie en ontmoet er Stalin, die zijn twijfels blijkt te hebben over de door Wells bewonderde planeconomie, wat bij Wells de overdenking oproept dat hij dus linkser is dan Stalin!
“The war of the worlds” was volgens sommigen een aanklacht tegen de onderwerping van Tasmanië door het Verenigd Koninkrijk, maar anderen vinden dit te ver gezocht, aangezien H.G.Wells in andere boeken zichzelf als racist deed kennen. Zo verafschuwde hij vooral de Afrikaanse en Aziatische bevolking, al had dat ook met zijn Darwinisme te maken, dat D.H.Huxley hem had bijgebracht. Wells oordeelde (terecht) dat de bevolkingsexplosie het voortbestaan van de mensheid in gevaar bracht, maar hij koppelde daar dan meteen de gedachte aan dat enkel een fysieke en intellectuele elite het recht had zich voort te planten. Daarmee kondigde hij het aankomende fascisme reeds aan.
Toch bleef hij als socialist bekend staan, wat vooral te maken had met het feit dat hij afkomstig was uit de arbeidersklasse, maar misschien juist daarom geloofde hij niet in de revolutionaire kracht van de werkende klasse, waarvan zijn intellectuele vrienden van The Fabian Society wél overtuigd waren. Dat belette hen overigens niet om Wells te mijden, aangezien ze hem “too vulgar” vonden.
Maar blijkbaar was het juist dit dat hem veel succes bezorgde bij de jonge meisjes die bij hem in de leer kwamen. Na een eerste huwelijk dat mislukt was omdat zijn vrouw het Victoriaanse beginsel huldigde dat de vrouw lijdzaam de seksuele driften van haar echtgenoot moest ondergaan, trouwde hij een tweede keer met iemand die wél met hem uit fietsen ging (ook letterlijk: hij was een fanatiek fietser en meestal was dit een middel om achter de meisjes aan te zitten), maar toch hield hij er nog tal van relaties op na en heeft hij bij zijn voornaamste minnares een dochter verwekt. Deze minnares stond centraal in het boek “Ann Veronica”, waarin hij opkomt voor de vrije keuze van de vrouw op het vlak van seksualiteit. Op andere plaatsen schrijft hij trouwens dat seks de voornaamste drijfveer van het bestaan is.
Ondanks de enorme populariteit van zijn SF-werken (wellicht was hij tijdens zijn leven de meest gelezen auteur) werd de verspreiding van déze boeken tegengegaan. Net zoals nu, waren er naast zedenprekers toen ook feministen die tegen deze boeken protesteerden. Zo schreef de 19-jarige Rebecca West een vlammende tirade tegen “Marriage”, omdat het slechts in name progressief was en omdat Wells in haar ogen een even grote macho was als alle andere mannen. Wells vond dat pamflet echter zo goed geschreven dat hij haar bij hem uitnodigde en wat moest gebeuren, gebeurde ook: ze werd zijn minnares. Bij haar verwekte hij een zoon, die hij evenwel niet erkende omdat zijn wettige kinderen op een public school zaten en die het odium van een natuurlijke stiefbroer niet mochten dragen. Wells was zijn eigen afkomst dus alweer vergeten.

Ronny De Schepper

(Zeer) selectieve bibliografie
Frank Wells, Herbert George Wells: a pictorial biography, 1970